Peta Ilmu Fiqh Syafi‘i

سلّم الفقه الشافعي

Susunan kitab fiqh mazhab Syafi‘i, dari matan ringkas hingga kitab rujukan muktamad.

Peringkat permulaan

Mubtadi' مُبْتَدِئ

  1. 1

    Safinat al-Najah

    سفينة النجاة

    Salim bin ‘Abdullah bin Sumair al-Hadrami · w. 1271H / 1855M

    Matan kecil yang menghimpunkan asas akidah dan fiqh ibadah: rukun Islam, taharah, solat, zakat, puasa. Kitab pertama di banyak pondok.

    • Syarah Nail al-Raja’ نيل الرجاء Ahmad bin ‘Umar al-Syatiri
    • Syarah Kasyifat al-Saja كاشفة السجا Syeikh Nawawi al-Bantani · w. 1314H
    • Syarah Ghayat al-Muna غاية المنى Muhammad bin ‘Ali Ba‘atiyah al-Du‘ani
  2. 2

    Al-Muqaddimah al-Hadramiyyah

    المقدمة الحضرمية

    ‘Abdullah bin ‘Abd al-Rahman Bafadl al-Hadrami · w. 918H / 1512M

    Juga dikenali sebagai Masa’il al-Ta‘lim. Huraian fiqh ibadah yang lebih luas, sesuai sebelum beralih ke kitab-kitab Imam al-Nawawi.

    • Syarah Busyra al-Karim بشرى الكريم Sa‘id bin Muhammad Ba‘isyn
    • Syarah Al-Minhaj al-Qawim المنهاج القويم Syihabuddin Ibn Hajar al-Haitami · w. 974H
      • Hasyiah Al-Hawasyi al-Madaniyyah الحواشي المدنية Muhammad bin Sulaiman al-Kurdi · w. 1194H
      • Hasyiah Hasyiah al-Tarmasi حاشية الترمسي Syeikh Mahfuz al-Tarmasi · w. 1338H
      • Hasyiah Al-Mawahib al-Madaniyyah المواهب المدنية Muhammad bin Sulaiman al-Kurdi · w. 1194H
  3. 3

    Matan Ghayat al-Ikhtisar (Matan Abi Syuja‘)

    متن غاية الاختصار

    Ahmad bin al-Husain al-Asfahani (Abu Syuja‘) · w. 593H / 1197M

    Matan fiqh Syafi‘i yang paling asas, juga dikenali sebagai al-Taqrib. Ringkas tetapi menyeluruh, sesuai dihafal sebagai kitab fiqh pertama.

    • Syarah Fath al-Qarib al-Mujib فتح القريب المجيب Ibn Qasim al-Ghazzi · w. 918H
      • Hasyiah Hasyiah al-Bajuri حاشية الباجوري Burhanuddin Ibrahim al-Bajuri · w. 1276H
    • Syarah Kifayat al-Akhyar كفاية الأخيار Taqiyuddin Abu Bakr al-Hisni · w. 829H
    • Syarah Al-Iqna‘ الإقناع في حل ألفاظ أبي شجاع Syamsuddin al-Khatib al-Syirbini · w. 977H
Peringkat pertengahan

Mutawassit مُتَوَسِّط

  1. 4

    Al-Yaqut al-Nafis

    الياقوت النفيس

    Ahmad bin ‘Umar al-Syatiri · w. 1360H / 1941M

    Matan fiqh Syafi‘i yang tersusun rapi untuk pelajar, menjadi kitab teks di Tarim hampir seabad.

    • Syarah Mu’nis al-Jalis Pengarang belum disahkan
    • Syarah Qut al-Yawaqit Pengarang belum disahkan
    • Syarah Al-Syafi al-Anis Pengarang belum disahkan
  2. 5

    Matan al-Zubad

    صفوة الزبد

    Ibn Raslan al-Ramli · w. 844H / 1440M

    Nazam fiqh Syafi‘i kira-kira seribu bait, dimulakan dengan usul akidah dan diakhiri dengan tasawuf.

    • Syarah Mawahib al-Samad مواهب الصمد Ahmad bin Hijazi al-Fasyani
    • Syarah Fath al-Mannan فتح المنان لصفوة الزبد Syeikh Daud bin ‘Abdullah al-Fatani · w. 1265H
    • Syarah Fath al-Rahman فتح الرحمن Syihabuddin Ahmad al-Ramli · w. 957H
    • Syarah Ghayat al-Bayan غاية البيان Syamsuddin al-Ramli · w. 1004H
  3. 6

    Qurrat al-‘Ain

    قرة العين

    Zainuddin Ahmad bin ‘Abd al-‘Aziz al-Malibari · w. 987H / 1579M

    Matan fiqh yang padat oleh ulama Malabar, sangat masyhur di pondok-pondok Nusantara bersama syarahnya Fath al-Mu‘in.

    • Syarah Fath al-Mu‘in فتح المعين Zainuddin Ahmad bin ‘Abd al-‘Aziz al-Malibari · w. 987H
      • Hasyiah I‘anat al-Talibin إعانة الطالبين Abu Bakr ‘Uthman bin Muhammad Syatta al-Dimyati · w. 1310H
      • Hasyiah Tarsyih al-Mustafidin ترشيح المستفيدين ‘Alawi bin Ahmad al-Saqqaf · w. 1335H
  4. 7

    ‘Umdat al-Salik

    عمدة السالك وعدة الناسك

    Ibn al-Naqib al-Misri · w. 769H / 1368M

    Matan fiqh Syafi‘i yang ringkas tetapi meliputi semua bab, dari ibadah hingga muamalat dan jenayah.

    • Syarah Syarah al-Jufri al-Hadrami Pengarang belum disahkan
    • Syarah Tanwir al-Masalik Pengarang belum disahkan
    • Syarah Faid al-Wahhab Pengarang belum disahkan
  5. 8

    Tahrir Tanqih al-Lubab

    تحرير تنقيح اللباب

    Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari · w. 926H / 1520M

    Ringkasan fiqh Syafi‘i oleh Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari, disyarah sendiri oleh beliau dalam Tuhfat al-Tullab.

    • Syarah Tuhfat al-Tullab تحفة الطلاب Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari · w. 926H
  6. 9

    Manhaj al-Tullab

    منهج الطلاب

    Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari · w. 926H / 1520M

    Ringkasan Minhaj al-Talibin oleh Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari, dengan tambahan dan pembetulan yang menjadikannya jambatan ke peringkat akhir.

    • Syarah Fath al-Wahhab فتح الوهاب Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari · w. 926H
      • Hasyiah Futuhat al-Wahhab (Hasyiah al-Jamal) فتوحات الوهاب Al-‘Allamah Sulaiman al-Jamal · w. 1204H
Peringkat akhir

Muntahi مُنْتَهِي

  1. 10

    Minhaj al-Talibin

    منهاج الطالبين

    Imam al-Nawawi · w. 676H / 1277M

    Matan utama mazhab Syafi‘i yang dipelajari di seluruh dunia dan menjadi asas kepada syarah-syarah besar mazhab.

    • Syarah Syarah al-Mahalli (Kanz al-Raghibin) شرح المحلي Jalaluddin al-Mahalli · w. 864H
      • Hasyiah Hasyiata Qalyubi wa ‘Umairah حاشيتا قليوبي وعميرة Syihabuddin Ahmad bin Ahmad al-Qalyubi (w. 1069H) & Syihabuddin Ahmad ‘Umairah al-Burullusi (w. 957H)
    • Syarah Mughni al-Muhtaj مغني المحتاج Syamsuddin al-Khatib al-Syirbini · w. 977H
    • Syarah Nihayat al-Muhtaj نهاية المحتاج Syamsuddin al-Ramli · w. 1004H
    • Syarah Kifayat al-Muhtaj Pengarang belum disahkan
    • Syarah Tuhfat al-Muhtaj تحفة المحتاج Syihabuddin Ibn Hajar al-Haitami · w. 974H
    • Syarah Al-Najm al-Wahhaj النجم الوهاج Kamaluddin al-Damiri · w. 808H
    • Syarah Sukrudan al-Muftin Pengarang belum disahkan
Rujukan

Rujukan مَرَاجِع

  1. 11

    Al-Majmu‘ Syarh al-Muhadhdhab

    المجموع شرح المهذب

    Imam al-Nawawi · w. 676H / 1277M

    Ensiklopedia fiqh Imam al-Nawawi atas al-Muhadhdhab karya Abu Ishaq al-Syirazi: membandingkan pendapat mazhab dengan dalil. Kitab rujukan, bukan kitab teks.

Selesai peta ini?

Teruskan perjalanan ilmu

Juga dalam Fiqh Kitab Jawi Peta Ilmu Fiqh Syafi‘i: Kitab Jawi · 14 kitab → Ilmu seterusnya Peta Ilmu Usul Fiqh سلّم علم أصول الفقه Susunan kitab usul fiqh (kaedah memahami dan mengeluarkan hukum) mengikut tradisi Syafi‘i, dari matan asas hingga peringkat akhir. 15 kitab · Mula peta ini →

Pasang Maktabah Insyirah

  1. Tekan butang Kongsi di bar Safari.
  2. Pilih Tambah ke Skrin Utama (Add to Home Screen).
  3. Tekan Tambah. Ikon Insyirah akan muncul di skrin utama.